6 december 2018

Europees hof van justitie laat weinig heel van Nederlands stikstofbeleid. Streep door rekening doortrekking A15 of storm in glas water?

Op 7 november kwam het Europees Hof van Justitie met een arrest waarin het antwoord gaf op vragen van de Nederlandse Raad van State over het Nederlands stikstofbeleid. De uitspraak van het Europese Hof heeft mogelijk verregaande consequenties voor grote projecten in Nederland, waaronder de doortrekking van de A15. De media pakten dan ook groots uit met alarmerende koppen die suggereerden dat dit wel eens de nagel aan de doodskist kon zijn van de doortrekking en talloze andere ontwikkelingen. De daaropvolgende reacties van politiek en bestuurders waren evenzo voorspelbaar: men was er als de kippen bij om de uitspraak weg te zetten als een kleine, betekenisloze rimpeling in het verder soepel lopende traject naar de openstelling in 2022-2024. Vooral bedenkelijk was de uitspraak van de Gelderse commissaris van de Koning, die het blijkbaar niet nodig vond om het verdere juridische traject af te wachten door te verklaren dat ”die weg er wel komt”.
Van een provincie die al jarenlang bezig is een bestuurlijk wenselijke uitkomst door te drukken, hoeft blijkbaar geen terughoudendheid of eerbied voor de scheiding der machten verwacht te worden. Maar wat zijn nu echt de gevolgen van de uitspraak van het Europese Hof voor de doortrekking van de A15? Hoe gaat het juridische traject verder, en wanneer komt er duidelijkheid over het tracébesluit?


Waarom ineens al die aandacht voor stikstof?
Grote infrastructurele werken zoals de doortrekking van de A15, zorgen voor een toename van de uitstoot van stikstof. Stikstof (stikstofoxiden en ammoniak) komt in de bodem terecht en zorgt er zo voor dat natuurgebieden aangetast worden. De doortrekking van de A15 valt onder de Nederlandse PAS regeling (Programmatische Aanpas Stikstof), waarin maatregelen zijn opgenomen die ervoor moeten zorgen dat de stikstofuitstoot nabij kwetsbare natuur vermindert. De PAS neemt daarbij in veel gevallen een voorschot op de verwachte reductie van uitstoot als gevolg van maatregelen. Het Europees Hof oordeelt nu dat dit niet in overeenstemming is met de Europese habitatrichtlijn. De Nederlandse overheid zal met een betere onderbouwing moeten aantonen dat maatregelen uit de PAS daadwerkelijk leiden tot een vermindering van de stikstofuitstoot. En dat kan wel eens lastig worden, want de PAS staat vol met boterzachte maatregelen waarvan het effect praktisch niet meetbaar is.

Hoe gaat het juridische traject verder?
De Raad van State heeft de afgelopen tijd de behandeling van zaken aangehouden waarin beroepen zijn ingediend tegen de toepassing van PAS, in afwachting van de uitspraak door het Europese Hof. De Raad van State gaat nu bestuderen wat de uitspraak van het Europese Hof betekent voor deze zaken. De verwachting is dat in het eerste kwartaal van 2019 de behandeling van deze zaken zal worden hervat. Het gaat om ongeveer 200 zaken, wanneer de beroepen tegen het tracébesluit A15 aan de beurt zijn, is nu nog niet te zeggen. Overigens heeft Argus A15 ook beroep ingediend tegen het tracébesluit, maar niet op grond van stikstofuitstoot. Argus A15 is geen tegenstander van het verbeteren van het wegennet in de regio, maar wij vinden een doortrekking met een brug en aansluiting tussen Duiven en Zevenaar en sluiting van de oprit ‘De Griethse Poort’ niet de juiste keuze.
Gezien de stevige uitspraken van het Europese Hof en de effecten van een doortrekking van de A15 op Natura2000 gebieden als De Gelderse Poort, lijkt het onwaarschijnlijk dat de doortrekking zonder aanpassingen en uitsluitend onder de PAS door kan gaan. De Minister kan er in dat geval voor kiezen om de doortrekking te laten toetsen aan de zogenaamde ADC-toets. Dit houdt in dat een project met gevolgen voor kwetsbare natuur, alsnog kan worden uitgevoerd indien aan de volgende criteria wordt voldaan:
  1. Er zijn geen alternatieven voor het project;
  2. Er is een dwingende reden van openbaar belang;
  3. Er worden voldoende compenserende maatregelen getroffen.

Onlangs heeft de Raad van State het toepassen van de ADC-toets nog toegelaten voor de aanleg van de A24. Het ligt daarom voor de hand, dat deze toets ook nu weer van stal gehaald zal worden. Succes in het verleden biedt echter in dit geval zeker geen garantie voor de toekomst.

De files in de regio worden steeds langer, waarom wordt niet alvast begonnen met de verbreding van de A12?
De doortrekking van de A15 wordt door de provincie Gelderland al jaren gepresenteerd als dé oplossing voor de Gelderse fileproblematiek. Men heeft ook niet veel keus, want nooit eerder werd er zo veel provinciaal geld in een Rijksweg gestoken. Tegelijkertijd werd besloten om de verbreding van de A12, tussen Westervoort en de aansluiting met de A18, te verpakken in het project ViA15. Terwijl dit nu juist één van de grootste knelpunten van dit moment is in onze regio. Was het de provincie echt menens geweest met de aanpak van regionale knelpunten, dan waren deze werken in afzonderlijke projecten ondergebracht en had de verbreding van de A12 al gerealiseerd kunnen zijn. Alsnog loskoppelen van de werken in aparte projecten is nu een gepasseerd station. Dat zou betekenen dat het hele traject van MER tot tracébesluit en aanbesteding overgedaan zou moeten worden.
Argus A15 is van mening dat Rijk en provincie desondanks serieus moeten onderzoeken of en hoe de verbreding van de A12 naar voren gehaald kan worden. Daarnaast maken wij ons zorgen over het ontbreken van plannen voor verbreden van de IJsselbrug tussen Velp en Westervoort. Juist na verbreding van de A12 tussen Westervoort en de A18 zal de huidige verouderde oeververbinding een flessenhals voor de doorstroming vormen. Het robuuster maken van het bestaande wegennet, in combinatie met een serieuze aanpak van het openbaar vervoer (onder andere twee sporen tussen Arnhem en de Achterhoek) heeft minder effecten op mens en natuur en leidt tot een betere verkeersafwikkeling dan de beoogde, kwetsbare doortrekking van de A15.

Tussen Duiven en Zevenaar wordt er al volop gewerkt aan de voorbereidingen voor de A15, dat wordt toch niet voor niks gedaan?
Het aanpassen van kabels en leidingen in het gebied en de aanpak van de Arnhemseweg, vindt in aparte projecten plaats. Argus A15 betreurt het dat de gemeente Zevenaar onnodig snel is overgegaan tot herinrichting van de Arnhemseweg, waarbij honderden bomen, waaronder veel monumentale eiken, het veld hebben moeten ruimen. De juridische onzekerheid rondom de doortrekking is niet nieuw, maar was al in 2017 bekend. Helaas kiest de gemeente ervoor, om in navolging van Rijk en provincie, met oogkleppen op door te gaan en zo lang mogelijk te negeren dat de doortrekking in de huidige vorm niet zeker is. Dat kan tot ultieme consequentie hebben dat honderden bomen voor niets zijn gesneuveld, en dat miljoenen aan belastinggeld letterlijk worden weggegooid in de werksleuf voor de omgelegde transportleidingen. En alsof dat nog niet genoeg is, rijzen er nu ook vragen over de relatie tussen de grondwaterbemaling voor deze werksleuf en de recente golf van verzakkingen in Zevenaar.
Allemaal voor niks?
Krijg ik last van de A15?

Volg ons op: Volg ons op Twitter

Hulp gezocht

Stichting Argus A15
Contact:
info@argus-a15.nl